تاریخچه محله قیطریه

محله قیطریه یکی از محلات قدیمی شمیرانات است که محدوده جغرافیایی این محله را طبق گفته بزرگان محله در قدیم میتوان از سمت شمال به خیابان قیطریه  واز سمت جنوب به مهسر هفتم (کنونی) و از شرق پارک قیطریه و از غرب شریعتی معرفی نمود. قدمت تاریخی این محله را میتوان در حدود 400 سال پیش تخمین زد. (جغرافیایی تاریخی شمیرانات)  
    دلیل شکلگیری این محله را نیز مانند بیشتر محلات شمیرانات می توان به علت کشاروزی و باغداری دانست. افراد موثر در شکلگیری کارگرانی بودند که برای دیگران کشاورزی و باغداری می کردند. انقلاب اسلامی را میتوان یکی از بزرگترین تحولاتی به شمار آورد که باعث رشد جمعیت محله شده است. اقوامی که باعث شکلگیری این محله شده اند، اقوامی هستند که از شهرستان بروجرد واقع در استان لرستان به این محل آمده اند و تشکیل خانواده داده و اساس و بنیان این محله را پی ریزی نمودند. از ساختمان های عمومی که در این محل وجود داشته میتوان به یک باب حمام واقع در کنار مسجد جعفری اشاره نمود و خیابان قیطریه را می توان به عنوان خیابان اصلی این محله معرفی نمود. باغ بزرگی نیز که در این محل واقع شده است ابتدا متعلق به نظام الدوله و آصف الدوله بوده است که میرزا علی اصغرخان اتابک ملقب به امین السلطان، نخست وزیر ناصرالدین شاه برای آنکه رفت و آمدنش به کاخ صاحبقرانیه که ناصر الدین شاه در آن اقامت می کرد تسهیل گردد آنجا را ازایشان خریداری نموده و در آنجا برای خود خانه ای ساخت که امروز بازسازی و به فرهنگسرا تبدیل شده است. گفته شده است که قیطریه در قدیم شکارگاه بوده و در بهار و تابستان شکارهای کوچک و بزرگ و پرندگان فراوان در آن یافت می شده است. باغ قیطریه که اکنون تنها قسمتی از آن به صورت پارک قیطریه باقی مانده، درختانی کهنسال و جویهای آب و قنات مخصوص به خود داشته و بصورت جنگلی طبیعی بوده است .(سند هویت محله ، حسن خانجانی )
    در رابطه با قشر بندی اجتماعی این محل در بدو شکلگیری میتوان گفت که اهالی این محل فقیر بوده اند و مهمترین نکته ای که درباره قدمت قیطریه میتوان گفت کشف قبرهای باستانی اقوام آریایی است که پیشینه سه هزار ساله دارد و آثاری از آهن یعنی 800 تا 1200 سال قبل از میلاد در آن بدست آمده است.(سند هویت محله)
محله قیطریه با مساحتی معادل 1.527116 کیلومتر مربع واقع در ناحیه هفت منطقه یک شهرداری تهران می باشد.
محدوده فعلی این محله از شمال به خیابان قیطریه - بلوار صبا - شمال پارک قیطریه، ازجنوب به بزرگراه صدر، از شرق به بلوار قیطریه - شرق پارک قیطریه و از غرب به خیابان شریعتی منتهی می گردد.
باغ بزرگی که در این محل واقع شده است ابتدا متعلق به نظام الدوله و آصف الدوله بوده است که میرزا علی اصغرخان اتابک ملقب به امین السلطان، نخست وزیر ناصرالدین شاه برای آنکه رفت و آمدنش به کاخ صاحبقرانیه که ناصر الدین شاه در آن اقامت می کرد تسهیل گردد آنجا را ازایشان خریداری نموده و در آنجا برای خود خانه ای ساخت که امروز بازسازی و به فرهنگسرا تبدیل شده است. گفته شده است که قیطریه در قدیم شکارگاه بوده و در بهار و تابستان شکارهای کوچک و بزرگ و پرندگان فراوان در آن یافت می شده است. باغ قیطریه که اکنون تنها قسمتی از آن به صورت پارک قیطریه باقی مانده، درختانی کهنسال و جویهای آب و قنات مخصوص به خود داشته و بصورت جنگلی طبیعی بوده است.
در قیطریه دو نوع بافت اجتماعی به چشم می خورد بافت سنتی و بافت جدید. در بافت جدید بیشتر افرادی که ساکن می باشند افرادی هستند که از نظر اقتصادی رشد پیدا کرده و به این محل مهاجرت نموده اند و در بافت قدیمی نیز اکثریت با بومیان قدیم محل می باشد که از گذشته در آن ساکن می باشند.وجود بزرگترین و زیباترین پارک تفریحی منطقه به نام پارک قیطریه از خصوصیات منحصر به فرد زیست محیطی این محل می باشد